چاره وری

chare-vary

بررسی تأثیر افزایش حامل‌های انرژی و حذف سوبسید بر اقتصاد خانوار
ساعت ۱٠:٠٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۳٠ 

بررسی تأثیر افزایش حامل‌های انرژی و حذف سوبسید بر اقتصاد خانوار

 

 

در ابتدا، متوسط هزینه‌ی خانوارها در سه بخش تا 6 دهک پایین، سپس 3 دهک بالاتر و بالاخره 1 دهک ممتازه شامل  تفکیک موضوع هزینه‌ها مطابق جداول اعلام شده، بررسی می‌گردد.

بدیهی است وقتی صحبت از 6 دهک پایین می‌شود، جامعه‌ای یکدست بررسی نگردیده است، زیرا در این بخش کارمندان، کارگران، کشاورزان، بازنشسته‌ها، آسیب‌دیدگان اجتماعی و از کارافتاده‌ها، ورشکسته‌ها و بخشی از نیروهای مسلّح قرار دارند که میزان درآمدهای آنان درحدّ 1 تا 3 برابر متغیّر است؛ امّا انتخاب این حجم از جامعه بدان علّت صورت گرفت که این طبقه در خصوص غذا و پرداخت‌های آب و برق و گاز و تلفن خیلی از هم دور نمی‌باشند، از طرف دیگر هزینه‌ی اجاره‌ی منزل به علّت تنوّع میزان آن و اینکه این خانوار صاحب‌خانه باشد یا مستأجر، به‌طور جداگانه اعلام گردید و در بررسی تأثیر حذف سوبسید و افزایش قیمت حامل‌های انرژی در نظر گرفته نشد، بلکه به طور جداگانه تأثیر روی  قیمت مسکن و اجاره بها بررسی گردید.

 


مفروضات بررسی:

1- ابتدا تأثیر افزایش قیمت نان و حامل‌ها‌ی انرژی  بدون توجّه به اثر هم‌افزایی روی سایر قیمت‌ها برای مقایسه‌ی تأثیر روی خانوارهای مختلف بررسی گردید.

2- با توجّه به تأثیر افزایش قیمت و حذف سوبسید و ناچاراً افزایش دستمزدها، مجدداً برای جبران افزایش حاصله در غذا و حمل و نقل و یک ضریب عمومی تأثیر بر روی سایر کالا یا عموم کالاها بایستی  بررسی گردد که موکول به بعد گردید.

3- برای تأثیر روی قیمت مسکن و  اجاره‌بها فقط تأثیر روی قیمت تمام شده‌ی ساخت در نظر گرفته شده و محاسبه گردید، امّا این تأثیر با یک ضریب کاهنده به علّت رکود اقتصادی، شرایط تحریم و عدم علاقمندی به سرمایه‌گذاری در این بخش با توجّه به سیاست‌های دولت در قبال مسکن، به سایر بخش‌های مسکن (غیر از مسکن مهر که مستقیماً با قیمت تمام شده در ارتباط است) تسری داده شد.

4- برای اثر سیاست‌های دستوری و نقش مقاومتی اقتصاد و نتایج حاصل که منجر به افزایش بیکاری خواهد شد، الگوی قابل اتّکا یافت نگردید؛ لذا این بخش قابل سنجش نبود فقط به‌طور توصیفی بیان گردید.

5- با توجّه به عدم آموزش هم‌چنین عدم تبیین فواید و هزینه‌ی صرفه‌جویی‌ها هم‌چنین عدم اعتماد کافی از منافع حاصله به نفع خانواده، این بخش نیز در بررسی به طور محسوس ملحوظ نگردید و اثر آن فقط به‌طور توصیفی در حدّپایین  اعلام گردید.

6- خانوارهای آماری  مورد بررسی، شامل پدر و مادر به‌علاوه 2 فرزند مدرسه‌رو می‌باشند.

7- جامعه‌ی آماری از بین بررسی حدود 500 خانوار و مطالعه‌ی مخارج و درآمد آنان، هم‌چنین بررسی آمارهای موجود از تعداد خانوارهای روستایی، کارگر و کارمند، صاحبان حِرَف و متخصّصان و کارخانه‌داران و صاحبان سرمایه و دسته‌بندی سطوح درآمدی آنان حاصل گردید.

8- هزینه‌ی پایه‌ی کرایه‌ی ماشین برای شهرهای بزرگ در نظر گرفته شد، امّا در روستاها به علّت سفرهای کاری با نیسان وانت و مصرف زیاد سوخت این نوع ماشین، مقادیر مشابه حتّی بیش‌تر از مبالغ ذکر شده حاصل گردید. لذا پرش، در صورت وجود مربوط به خانوارهای شهرهای کوچک و بخش‌ها آن هم در خانوارهای غیرکشاورز حاصل می‌شود.همچنین این هزینه شامل سوخت و تعمیرات وسیله نقلیه شخصی می‌باشد.

9- تأثیر عامل سرمایه و عدم توزیع مناسب آن و کمبود در بین تولیدکنندگان از عوامل تورّم زاست که با مشکلات حادث برای تولیدکنندگان بخش کشاورزی و صنعت‌گران جزء به‌واسطه افزایش قیمت‌ها این اثر قابل توجّه‌تر خواهد بود و تأثیرقوی‌تری خواهد گذاشت امّا در این بررسی تأثیر آن در نظر گرفته شد.

در خاتمه‌ی مفروضات، اعلام می‌دارد این بررسی خالی از اشکال نیست و نیاز به فرصت و صرف هزینه‌ی بیش‌تری دارد، امّا به جهت کسب نتایج اولیّه‌ی قابل اعتماد و راهنمای مناسبی می‌تواند باشد.

 

هدف از این بررسی:

هدف از این بررسی فقط کمک به روشن‌سازی تأثیر بر روی خانوارهای مختلف و کسب نتایج اوّلیّه به جهت اصلاح اشکالات موجود می‌باشد. این بررسی صرفاً اقتصادی است و دارای اهداف سیاسی نمی‌باشد.

امید آن است که با ادامه‌ی این بررسی راه‌کاری مختلف برای برخورد جبرانی به جهت کاهش اثرات مخرب  این پدیده و افزایش نکات و نتایج مثبته آن مورد توجّه و بررسی قرار گیرد واضح است تصمیم صحیح وقتی به نتایج مفید خواهد انجامید که در اجرا مورد پذیرش ذی‌نفعان و طرف‌های درگیر واقع شود و درجه‌ی موفّقیّت و صرف انرژی برای انجام موفّق آن کاملاً متناسب با درجه‌ی پذیرش تأثیرپذیران از تصمیم خواهد بود، لذا با بررسی‌های علمی و همه‌جانبه و با جبران کاستی‌ها می‌توان از عقیم ماندن تصمیمات این پدید جلوگیری نمود.

 

 

 

تکنیک مورد استفاده

ابتدا در بخش‌های مختلف، هزینه‌ها تفکیک گردید و پس از متوسط‌گیری نتایج و در جداول سه‌گانه اعلام شد. سپس بخش‌هایی مثل غذا مجدداً به پرسش و بررسی رسید و  به زیرمجموعه‌هایی تفکیک شد و اثرات افزایش قیمت روی آن‌ها گذاشته شد؛ سپس نتایج افزایش قیمت‌ها به صورت درصد افزایش روی هزینه‌های موجود بررسی گردید که قابل مقایسه با میزان پرداخت یارانه و کسری آن خواهد بود.

نهایتاً جبران با توجّه به نیاز برای تهیّه‌ی غذا در افزایش دستمزد دیده شد و سپس این افزایش دستمزد مجدداً بر روی قیمت‌ها تأثیر داده شد. برای بخش مسکن جداگانه بررسی اعمال گردید.

واضح است چنان‌چه یارانه به طور منظّم و ماهانه پرداخت گردد، می‌تواند بخشی از اثر فوری را جبران نماید، امّا دریافت یارانه خارج از عرف دریافت نقدی ماهانه می‌تواند صرف هزینه‌های متفرّقه گردد.ناچاراً درخواست حقوق به میزان کسری حاصله را مطالبه نماید ک ه در این بخش پرداخت یارانه از اثر فوری کسر نگردید.

 

 

 

 

 

 

 

سبد هزینه‌ی خانواده‌ی 4 نفره  (ماهانه) در سه بخش

1- سبد هزینه‌ی خانواده‌ی 4 نفره  (ماهانه) متعلّق به 6 دهک پایینی

1-1 غذا                                              ٢/٣٠٠/٠٠٠          ریال

2-1 پوشاک                                         ۴٠٠/٠٠٠             ریال

3-1 درمان                                            ٢۵٠/٠٠٠             ریال

4-1 آموزش                                          ٣۵٠/٠٠٠            ریال

5-1 حمل و نقل                                    ٨٠٠/٠٠٠            ریال

6-1 متفرقه                                            ۶٠٠/٠٠٠            ریال

7-1 سفر                                                ٢۵٠/٠٠٠            ریال

8-1 آب و برق و گاز                               ٨٠/٠٠٠             ریال

                                            جمع                            ۵/٠٣٠/٠٠٠           ریال

                                    +

                                               اجاره‌خانه                   ٣/۵٠٠/٠٠٠         ریال

                                                                                 ٨/۵٣٠/٠٠٠         ریال

نتیجه:

چنان‌چه صاحب‌خانه باشد با توجّه به هزینه‌ی تعمیرات:                                           ۵/٣٠٠/٠٠٠        ریال

چنان‌چه صاحب‌خانه نباشد، با توجه، به اجاره بها بخشی از سایر هزینه‌ها را حذف می‌نماید.

٨/٠٠٠/٠٠٠        ریال

 

2- سبد هزینه‌ی خانواده‌ی 4 نفره (ماهانه) سه دهک بالایی (دهک‌های هفتم تا نهم از پایین)

خانواده‌ی 4 نفره متوسط

1-2 غذا                                                  ٧/٧٣٠/٠٠٠        ریال

2-2 پوشاک                                          ٣/۵٠٠/٠٠٠         ریال

3-2 درمان                                              ١/٠٠٠/٠٠٠         ریال

4-2 آموزش و ورزش و سرگرمی            ٣/٠٠٠/٠٠٠         ریال

5-2 حمل و نقل                                       ٢/۵٠٠/٠٠٠        ریال

6-2 متفرقه                                               ٣/٠٠٠/٠٠٠        ریال

7-2 سفر                                                   ۴/٠٠٠/٠٠٠        ریال

8-2 آب، برق، گاز و تلفن                        ٨٠٠/٠٠٠            ریال

9-2 تعویض اثاثیه و ...                              ٣/٠٠٠/٠٠٠         ریال

                                                جمع                                ٢٨/۵٣٠/٠٠٠      ریال

                                                اجاره خانه                        ١٣/٠٠٠/٠٠٠      ریال

 

نتیجه:

چنان‌چه صاحب‌خانه باشد با هزینه‌های تعمیرات جزئی       ٢٩/۵٠٠/٠٠٠      ریال

چنان‌چه صاحب‌خانه نباشد و اجاره بدهی                          ٣۶/۵٠٠/٠٠٠       ریال

توضیح: صاحب‌خانه نباشد از سایر هزینه‌ها کسر می‌نماید.

 

 

3- سبد هزینه‌ی خانواده‌ی 4 نفره (ماهانه) 1 دهک  بالایی جامعه

 

خانواده‌ی 4 نفره مرفّه

1-3 غذا                                                  ١١/٠٠٠/٠٠٠     ریال

2-3 پوشاک                                            ۶/٠٠٠/٠٠٠       ریال

3-3 درمان                                               ٢/٠٠٠/٠٠٠        ریال

4-3 آموزش و سرگرمی                          ٩/٠٠٠/٠٠٠        ریال

5-3 حمل و نقل                                       ۴/٠٠٠/٠٠٠        ریال

6-3 متفرقه                                               ١٢/٠٠٠/٠٠٠      ریال

7-3 سفر                                                  ١۵/٠٠٠/٠٠٠      ریال

8-3 آب و برق                                         ٢/٠٠٠/٠٠٠        ریال

9-3 تعویض اثاثیه                                    ١٢/٠٠٠/٠٠٠      ریال

10-3 پیش‌بینی نشده، کادو و هدیه             ١٠/٠٠٠/٠٠٠      ریال

                                                                       ٨٣/٠٠٠/٠٠٠      ریال

با هزینه‌ی تعمیرات و نگهداری                 ٨۵/٠٠٠/٠٠٠      ریال

 

 

 

 

 

 

ترکیب هزینه‌‌ی غذا

الف) خانوار کم‌درآمد (برای 4 نفر) قبل از حذف یارانه برای یک ماه

موضوع

نان

لبنیات

سبزیجات و پیاز و سیب‌زمینی

گوشت، مرغ و ماهی

حبوبات

برنج

روغن

میوه

متفرقه

مبلغ

١٨٠/٠٠٠

٢١٠/٠٠٠

٢۵٠/٠٠٠

۴۵٠/٠٠٠

٨٠/٠٠٠

٣٠٠/٠٠٠

٨٠/٠٠٠

۴٢٠/٠٠٠

٣٣٠/٠٠٠

درصد از کلّ مخارج غذا

٧/٨%

٩/١%

١٠/٩%

19/6 %

3/5 %

13%

3/5 %

١٨/٣%

١۴/٣%

محاسبه‌ی تأثیر حذف یارانه روی غذا

نان:

با تعرفه‌ی جدید با حدود 3 تا 4 برابر شدن حدّاقل 3 برابر شدن:

هزینه‌ی جدید نان                                   ۵۴٠/٠٠٠           ریال

لبنیّات و گوشت و مرغ و ماهی:

با توجّه رابطه‌ی زیاد تولید گوشت و مرغ و ماهی با هزینه‌های حمل و سوخت و تهویه متوسط 24% تغییر قیمت خواهند داشت؛ در صفحات بعد گردیده است.پ

اگر سایر ارقام فقط 14% برای حمل و نقل، آب، برق و گاز تغییر قیمت داشته باشند.

818/400 = 1/24 × (210/000 + 450/000)

1/664/400 = 1/14 × {(180/000 + 660/000) - 2/300/000}

هزینه‌ی جدید غذا

1/664/400+ 540/000+ 818/400= 3/022/800

3/022/800 ÷ 2/300/000= 1/314

به عبارت دیگر، روی هزینه‌ی غذا بایستی 4/31% بیش‌تر پرداخت نماید.

ب) خانوار درآمد متوسط (برای 4 نفر) قبل از حذف یارانه‌ها برای یک ماه

موضوع

نان

لبنیات

سبزی‌جات و پیاز و سیب‌زمینی

گوشت، مرغ و ماهی

حبوبات

برنج

روغن

میوه

متفرقه

مبلغ

٣٨٠/٠٠٠

۵٢٠/٠٠٠

۴٨٠/٠٠٠

2/600/000

۶٠/٠٠٠

٣۴٠/٠٠٠

١٠٠/٠٠٠

١/٩۵٠/٠٠٠

١/٣٠٠/٠٠٠

درصد از کل

۴/٩%

۶/٧%

٩/٢%

33/6%

٠/٨%

4/4%

١/٣%

٢۵/٢%

16/8%

 

محاسبه‌ی تأثیر حذف یارانه روی غذا

نان:

با تعرفه‌ی جدید؛ چون این طبقه قبلاً نیز از نان غیررایانه به میزان حدّاقل 50% استفاده می‌کرد لذا با تغییرات جدید:

هزینه‌ی نان                    ۴٨٠/٠٠٠           ریال

لبنیات، مرغ و گوشت و ماهی به میزان 24% :

ریال    ٣/٨۶٨/٨٠٠ = ١/٢۴ × (٢/۶٠٠/٠٠٠ + ۵٢٠/٠٠٠)ن

سایر ارقام 14%

{7/730/000-(520/000+2/600/000+380/000)}×1/14=4/822/200

کلّ هزینه‌ی غذا پس از تغییرات

4/822/200+3/868/800+480/000=9/171/000

افزایش در هزینه‌ی غذا حدود ١٨/۶ % می‌باشد  ١/١٨۶ = ٧/٧٣٠/٠٠٠ ÷ ٩/١٧١/٠٠٠

برای طبقه‌ی ممتاز تأثیر کم‌تر از 10% می‌باشد؛ لذا در محاسبات دخالت داده نمی‌شود.

نتیجه 1‌:

اثر حذف یارانه برای نان و مؤلفه‌های انرژی برای حدود 60% از جامعه در خصوص غذا، افزایش هزینه‌ی حدّاقل ٣١/۵%، برای 30% متوسط  جامعه افزایش هزینه‌ی حدّاقل 18% و برای 10% ممتاز کم‌تر از 10% خواهد بود.

تأثیر حذف یارانه حامل‌های انرژی بر تولید مرغ و تخم مرغ

داده‌ها:

1)      برای تولید هر کیلو مرغ گوشتی حدود ٢/٧ کیلو دان مصرف می‌شود.

2)      برای تولید مرغ در مدّت 60 روز فضای یک سالن، بایستی دائم روشن باشد- هوای با درجه حرارت معیّن؛ نه گرم و نه سرد ایجاد شود.

3)      هزینه‌ی اجاره‌ی سالن و کارگر و حمل مرغ به کشتارگاه- حمل از کشتارگاه به محلّ توزیع فروش و حمل از توزیع فروش به فروشگاه‌ها مورد توجّه قرار گیرد.

اگرترکیب هزینه‌های 1) دان، 2) گازوئیل و برق، 3) حمل‌های مرغ در سه مرحله، 4) تعمیرات و دستمزدها و 5) جوجه، به ترتیب زیر باشد:

1)      36% ، 2) 7% ، 3) 6% ، 4) 14% و 5) 8% ؛ اثر حذف یارانه برای دان 40%، برای گازوئیل و برق 300%، برای حمل‌ها 40%، دستمزدها 30% و جوجه 25% خواهد بود. لذا،

0/36×0/40+0/07×3+0/06×0/4+0/14×0/3+0/08×0/25

=>  %14/4 + % 21+ % 2/4+ % 4/2+ % 2=0/44

شاهد افزایش حدود 44% در قیمت نرخ مرغ خواهیم بود. اگر فروشنده و تولیدکننده برای خودشان فقط 6% افزایش قیمت بدهند، افزایش نهایی کم‌تر از50% نخواهد بود.

 

 

 

 

اثر حذف یارانه بر تولید گوشت

تولید و عرضه‌ی گوشت برحسب اینکه صنعتی باشد یا نیمه صنعتی، در مصرف خوراک تأثیر متفاوت دارد، امّا چون بیش‌تر تولید گوشت در ایران نیمه صنعتی است، لذا مصرف خوراک به لحاظ حجمی بیش‌تر است و هزینه‌ی حمل در آن تأثیر بیش‌تر می‌گذارد.

لذا تأثیر افزایش قیمت حمل و سایر مؤلفه‌های انرژی، کم‌تر از 14% خواهد بود.

تولید ماهی و عرضه‌ی آن نیز تأثیر حدود 10% را خواهد داشت؛ لذا چنان‌چه درصد مصرف مرغ و گوشت و ماهی را از نظر هزینه‌ی خانوار 35% ، 50% و 15% باشد: در این‌جا برای تعدیل اضافه‌ی نرخ مرغ فقط 45% دیده می‌شود.

10% × 15% + 14% × 50% + 45% × 35%

24% ٢۴/۵% + ١/۵% + 7% + 16%

تأثیر حذف یارانه‌های مؤلفه‌های انرژی بر قیمت تمام شده‌ی مسکن

هزینه‌ی ساخت واحدهای مسکونی معمولی، دارای ترکیب هزینه‌ای زیر می‌باشد: (ریال بر متر مربّع)

وسایل p.v.c و پلی استایرن

دستمزدها

آهن‌آلات

گچ

سیمان

پوکه، خاک و شن و ماسه

سنگ

سرامیک و کاشی

قیرگونی

آجر و بلوک

١١٠/٠٠٠

٧۵٠/٠٠٠

۶٨٠/٠٠٠

۴٠/٠٠٠

١٨٠/٠٠٠

١٢٠/٠٠٠

١۵٠/٠٠٠

٨٠/٠٠٠

٢٠/٠٠٠

٧٠/٠٠٠

 

درب چوبی

شیشه و نقّاشی

ایران‌آلات و کابینت

آسانسور

تجهیزات برقی

پکیج و متفرقه

105/000

١١٠/٠٠٠

٣٠٠/٠٠٠

١۵٠/٠٠٠

١١٠/٠٠٠

٢٢٠/٠٠٠

 

چنان‌چه این واحدها دارای ارتفاع بیش‌تر باشد- سقف‌های کاذب یا کف‌های کاذب داشته باشد- و از سنگ  و مصالح گران قیمت یا بکارگیری معماری مدرن و شیک استفاده شود، هزینه‌های دستمزد و سنگ و کاشی و درب و یراق و آسانسور و تجهیزات برقی و مکانیکی، قیمت را تا مرز سه برابر خواهد رسانید، امّا چون در حال حاضر اغلب ساخت‌وساز حول این محور انجام می‌شود لذا فقط بررسی روی این واحدها که نزدیک به ساخت‌وساز مسکن مهراست، صورت می‌پذیرد.

مجموع قیمت‌های فوق بالغ بر ٣/١٩۵/٠٠٠ ریال  برای هر  متر مربّع خواهد بود.

امّا تأثیر حذف یارانه و گران شدن حامل‌های انرژی به واسطه‌ی 1) تغییر قیمت گازوئیل درعمل‌آوری و قیمت برق و حمل و نقل 2) تغییر قیمت دستمزد می‌باشد.

-        حدّاقل تغییر قیمت در دستمزدها با توجّه به افزایش 30% روی غذای این طبقه کم‌تر از 30% نخواهد بود.

-        تغییر قیمت آجر و گچ پوکه و خاک و p.v.c و پلی استایرن و قیرگونی نیر کم‌تر از 100 نیست زیرا افزایش قیمت گازوئیل میزان 900% و حمل و نقل کم‌ترین تأثیر 100% را خواهد داشت.

-        تغییر قیمت سیمان نیز بالاتر از 30% خواهد بود.

-        تغییر قیمت آهن‌آلات با توجّه به واردات می‌تواند تا حدود 18% محدود شود.

-        برای بقیه‌ی آیتم‌ها می‌توان تغییر 20% را مناسب تصوّر نمود.

لذا تغییر قیمت با محاسبات ذیل خواهد بود.

   750/000×1/30 + 680/000×1/18+(١٢٠/٠٠٠+١١٠/٠٠٠+٢٠/٠٠٠+٧٠/٠٠٠)×2 +180/000×1/30+

{3/195/000 - (750/000+ 680/000 + 180/000+220)}× 1/20   ==>

975/000+ 802/400+ 640/000 + 234/000 + 1/518/000 = 4/169/400       ریال

4/169/400 ÷ 3/195/000= 1/305

لذا قیمت ساخت و ساز تمام شده حدود 30/5% افزایش خواهد یافت. این در حالیست که مسئله‌ی واسطه‌ها، سرمایه‌های سرگردان بازار ساخت و ساز را از حالت رکود به رونق تبدیل ننماید، در غیر این صورت افزایش قیمت بیش‌تر خواهد بود.

افزایش ٣٠/۵% قیمت ساخت و ساز می‌تواند تا حدّ 25% بر اجاره بها تأثیر افزایشی داشته باشد.

 

نتیجه 2:

-         افزایش دستمزدها اگر حدّاقل به میزان افزایش غذا باشد کم‌تر از 30% نخواهد بود. چنان‌چه یارانه‌ها ماهانه و به طور منظّم پرداخت گردد و برنامه‌ی روشن در پیش رو باش، مابه‌التّفاوت یارانه و افزایش‌ها منجر به درخواست اضافی تا 20% خواهد گردید که بهتر از 30% مورد محاسبه خواهد بود.

-         افزایش قیمت ساخت و ساز ٣٠/۵% و تأثیر افزایشی روی اجاره بها بین 20 تا 25%

-         افزایش قیمت حمل و نقل داخلی بین 20 تا 25%

-         با توجّه به حجم زیاد بیکاری، افزایش دستمزدها در بخش ساختمان حدّاقل 30% خواهد بود، امّا در بخش صنعت و خدمات ممکن است تا حدّ 15% تنزّل یابد.

تأثیر افزایش قیمت حامل‌های انرژی و حذف سوبسیدها بر بخش خدمات برآورد ساده‌ای نخواهد داشت، تأثیر مستقیم برای برخی خدمات نظیر بخش توزیع یا پزشکان یا وکلا  کم‌تر از 18% و خدمات درمانی بیمارستانی تا حدود 25% و خدمات کارگری حدود 30% و خدمات تعمیراتی تا حدود 22% خواهد بود، امّا با توجّه به تقاضا و عدم کنترل می‌توان پیش‌بینی نمود متوسط تأثیر روی این بخش نیز کم‌تر از 25% با گرایش به سمت 30% افزایش می‌باشد.

 

 

 

اثرات تشدیدکننده:

-        یکی از فاکتورهای تورّم زا در ایران، کمبود سرمایه برای بخش تولید و عدم توزیع مناسب آن و مشکلات اعتبارات بانکی و در دسترس بودن آن می‌باشد. علاوه بر آن سود بالای بانکی کمک به ارتقای تورّم می‌نماید. تولیدکنندگان جزء چه در صنعت و چه در بخش کشاورزی اسیر وام‌گیری یا فروش پیش ازموعد به سرمایه‌های سرگردان بازار هستند و درآن‌جا بین30 تا 60% سود می‌پردازند و افزایش قیمت جدید، نقدینگی این تولیدکنندگان را باز هم بیش‌تر کاهش می‌دهد و آنان ناچارند بیش‌تر از بازار وام بگیرند و این اثر تورّم زایی زیادی در قیمت تمام شده‌ی محصول آنان خواهد داشت که یا منجر به افزایش قیمت بیش‌تر می‌گردد یا بسیاری را از آنان را ورشکسته و از گردونه‌ی تولید خارج می‌نماید که در حالت دوّم در کلّ عرضه، کسری به‌وجود می‌آورد و موجب عطش تقاضا و در نتیجه تورّم بالاتر خواهد بود.

-        تغییر ناگهانی قیمت‌ها مدیریت بر هزینه‌ها را برای خانواز دشوار می‌سازد. در نتیجه ممکن است در ماه‌های اوّل سال بسیاری از آن‌ها را وام‌دار نماید که باز هم از قدرت خرید آن‌ها بکاهد و چاره‌ای ندارند جز درخواست دستمزد بیش‌تر و این مورد می‌تواند سطح درخواست دستمزدها را تا حتی بیش از 40% باعث شود.

 

نتیجه 3:

-         به نظر می‌رسد این تغییرات وسیع بهتر بود در مدّت زمان حدّاقل 3 تا 5 ساله تقسیم می‌گردید تا شوک کم‌تری به‌وجود آورد.

-         برای کاستن از فشار روی قشر آسیب‌پذیر که بیش‌ترین تأثیر را از این حرکت می‌بیند، بایستی چاره‌اندیشی کامل‌تر و کارشناسانه‌تر و اجرایی‌تر از پرداخت یارانه‌ی نقدی مساوی اندیشه شود.

-         بررسی وضعیّت مشابه برای کشورهایی که قبلاً این کار را انجام داده‌اند و مقایسه‌ی وضع کنونی با آن‌ها و اخذ نتایج حاصله می‌تواند مفید باشد.

-         مطالعه روی کمک تکنولوژیکی و فنّی و مالی برای جبران هزینه‌های اضافی تولید، وظیفه‌ی دیگری است که به کمک مشاوران داخلی و خارجی و با حمایت دولت می‌تواند صنایع را از بحران حاصله خارج نماید این بخش برای تولیدات کشاورزی و صنایع غذایی نیز ضروری می‌باشد.

-         چگونگی پرداخت یارانه‌ی نقدی و مدّت زمان ادامه‌ی آن بایستی برایمردم روشن باشد و مدیریت هزینه‌ها و قیمت جدید با درآمد حاصله به جز با روشن بودن و دورنمای حدّاقل دوساله امکان‌پذیر نخواهد بود.

-         امید به دریافت یارانه‌ی ماهانه و منظّم و مصوّب، به‌طوری‌که علاوه بر پاسخ اضافی پرداخت بهای برق و آب و تلفن و گاز، مبلغی را برای جبران اضافه مخارج حمل و نقل  می‌نماید، می‌تواند درخواست اضافی حقوق بخش کارگری و پایین جامعه را تا مرز 15 تا 20% کاهش دهد که تأثیر مثبتی بر سایر اقلام خواهد گذاشت.