چاره وری

chare-vary

حرکت مردم مصر
ساعت ۱٢:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٢ 

حرکت مردم مصر

 

بار دیگر حماسه‌ای بزرگ اجرا شد؛ این بار مجریانش مردم با فرهنگ مصر بودند؛ آنها بدون رهبر، سمفونی زیبایی را ارائه دادند؛ ایثار، ایستادگی، شجاعت، شهامت، خویشتن‌داری، مسئولیت پذیری در حدّ بلوغ ابراز گردید. تعادل نیروهای داخلی و خارجی نه تنها به نفع کفه‌ی مردم نبود، بلکه از جهت خارجی به ضرر آن‌ها بود. این مهم نیست آن‌ها چه زمانی نتیجه بگیرند بلکه باید گفت آن‌ها هم اینک پیروز شده‌اند. سقوط دیکتاتور حتمی است؛ بال و پرش شکست و دیگر نمی‌تواند اعتبار از دست رفته را برگرداند. اسرائیل دشمن، تا دوست نما‌های حاکم بر کشور‌های عرب همگی دست به دامان قَدَرقدرت آمریکا شدند تا حرف آخر را نزند و حامی مردم برنده، نشود تا شاید مگر مرگ دیکتاتور به تعویق افتد.


مصر با داشتن 80 میلیون جمعیت و درآمد سرانه 6200 دلار و نرخ بیکاری 10% پرجمعیّت‌ترین کشور عرب است. حدود 27 میلیون از این جمعیّت زیر 14 سال هستند و فقط حدود 17% از درآمد ملّی از راه صنعت است و بقیه از کشاورزی و خدمات. بدیهی است توریسم سهم نسبتاً بزرگی از درآمد را بایستی به خود اختصاص دهد و با بحران اقتصادی 3 سال گذشته در غرب، کاهش این بخش تأثیر منفی درآمدی روی اقشار مصر را داشته است. گران شدن قیمت نفت در سال گذشته، همان‌گونه که در مقاله‌ی نفت و چشم‌انداز قیمت اشاره شد، فشار مضاعفی را بر کشورهایی با اقتصاد ضعیف نظیر مصر وارد می‌آورد.

 بدیهی است مردم در دو سال گذشته فقیرتر شدند و فشار اقتصادی بیش‌تری را تحمّل نمودند. این درحالیست که آقای حسنی مبارک با حکومت 30 ساله‌ی خود، فشار سیاسی مضاعف را به مردم وارد ساخته است.

مصر از جمله کشورهای پیشرو عرب با سمت‌گیری ملّی و ضدّمستعمره بوده است؛ لذا به لحاظ سیاسی از پتانسیل خوبی برخوردار است. با این‌که فشار سیاسی بر روی تشکّل‌ها و احزاب بسیار زیاد بوده است و فقط طرفداران حکومت توانسته‌اند تشکیلات داشته باشند، امّا احزاب و تشکّل‌ها از بین نرفته‌اند. در حال حاضر وجود این تشکل و احزاب نقطه‌ی قوّت راه‌بری مردم و قیام آن‌هاست.

سطح بالای هوشیاری و ذکاوت سیاسی مردم برآن شد که اعتراضات را از خشونت و غارت جدا سازند، با این‌که تاکنون بیش از 180 نفر کشته داده‌اند، امّا صبورانه به اعتصاب و حضور در خیابان‌ها ادامه می‌دهند. تشکّل‌های خودجوش مردمی در حفاظت از سرمایه‌های ملّی، نظافت شهری، کمک‌رسانی به قیام‌کنندگان فعّالانه عمل می‌کنند.

به نظر می‌رسد بدنه‌ی پایین ارتش تمایلی به سرکوب مردم ندارد، همین قوّت قلبی برای مردم و حضور بیش‌تر در خیابان‌هاست.

مبارک با تغییر کابینه و روی‌آوری به سیستم امنیّتی و پلیسی چراغ سبزی به آن دسته از ارتشیان که طالب فرصت‌طلبی و سوءاستفاده از قدرت هستند، داد. امّا اگر بدنه‌ی ارتش با آن‌ها نباشد، این عمل فقط اتلاف وقت و انرژی می‌باشد. مبارک و ارتش سعی در محاصره‌ی مردم و شکستن اعتصاب دارند، امّا اگر روند به همین ترتیب و تحمّل و صبر و ممانعت از خشونت باشد، لاجرم کفه‌ی ترازو به سمت مردم عمل خواهد نمود.

بدیهی است خواسته‌ی اصلی مردم، کار و اقتصاد بهتر است و این به سرعت میسّر نمی‌شود، امّا امید بدان است که با روند دموکراسی و حذف رانت‌ها، توزیع مناسب‌تری از ثروت در جامعه صورت پذیرد. هم‌اینک حدود 50% اقتصاد مصر یعنی تولید ناخالص داخلی در انحصار دولت می‌باشد و تغییر وضعیّت سیاسی و سمت‌گیری به مشارکت اقتصادی بیش‌تر مردم امید اقتصاد بهتر را رقم می‌زند. جمعیّت جوان مصر، تحمّل اقتصاد بسته‌ی دولتی و رانت‌خواری را به لحاظ ساختاری نمی‌تواند داشته باشد و اگر در حال حاضر نیز اقدام مردم به ثمر نشیند، ریشه‌ی بحران اقتصادی هر روز با افزایش بیکاری و درخواست موج جدید جوانان جویای کار بیش‌تر فشار وارد خواهد آورد و بر بی‌ثباتی حکومت‌ها اثر می‌گذارد.